Lût Peygamber Sodom ve Gomore Lut Gölü

 
 
Lut Gölü: Resim Alıntı: https://galeri.uludagsozluk.com/r/lut-g%C3%B6l%C3%BC-530477/
 
 
Lût  Peygamber ( Sodom ve Gomore’nin Helakı – Lut Gölü’nün  Oluşumu )
 
 
Osmanlıca  yazılışı : - لوت
 
Arapça kökenli bu özel ismin sözlük anlamı: çıplak. tatlı yemekler, şeklindedir
 
Yazıda Lut peygamber kimdir, Lur Peygamberi'n hayatı;  Lût  Peygambehakkında dini efsanevi, bilgiler, Kuranda geçen Lût ile ilgili ayetler, kıssalar; Tevrat'a göre Lut kıssaları, Lut Peygamber'in mucizeleri, Lut Peygamber'in eşi, çocukları kimlerdir; Lut Kavmi, Lut Kavminin helakı, Sedum, Sodom ve Gomore şehirleri ile halkı,  Sodom ve Gomore'nin helak edilmesi, Sedum’un helak olması, Lut Gölü’nün ortaya çıkışı, konularına değinilecektir.
 

Hz Lût, Lût Kavmi, Sodom ve Gomore halkı Sedum halkı veya kavmi de denilen bir kavme gönderilen peygamberdir. Lût kavmi de Ad ve Semud kavimleri gibi peygamberleri tarafından lanet edilen ve Allah tarafından helak edilen üç kavimden biridir.  Batı dünyasında Pompei şehrinin helak edilmesi Yunan ve Roma kaynaklarında benzer sebepler ile birlikte anılmış, fakat Tevrat Kuran ve İncil de Pompei şehrinin helakından hiç söz edilmemiştir.

Hz Lut, Lût kavminin hikâyesi, Kur'an-ı Kerim'in yirmi yedi ayetinde yer almıştır.[1] (Şuara/ 160-74,
Hicr/59-61, Hacc/42, Neml/56, Sadi 13, Kaf, /13 , Kamer / 37,Saffat, 133,137-138, Enbiya, 74, Hud, 77vs.)[2]

İbrahim peygamberin kardeşinin oğludur. Hz İbrahim Nemrud’un ülkesinde iken Lut Peygamber de onun yanındadır. Bunun üzerine Lut ona inandı.” (Ankebut, 26)  Hz İbrahim Keldanilerin putlarını kırınca Nemrud’un devasa ateşine mancınık ile atılmış ,  “yalımları gökte uçan kuşları bile yakan” bu devasa ateşin içinde yedi gün kalan Hz. İbrahim bu ateşin içinden gül bahçesinden çıkar gibi çıkmıştır. ( BKZ Nemrûd Kimdir ve Nemrud Kıssaları)   ( En-am sursi- 74-79. Ayetler - Enbiyâ sûresi:69)  Bu mucizeden sonra Hz. İbrâhim ilk eşi Sâre, kardeşinin oğlu yeğeni Lût ve diğer inananları ile Nemrûd’un ülkesini terk edip, İlk önce Harran’a daha sonra ise Ürdün ve Şam’a [3] gider.( BKZ  Hz İbrahim ve Kıssaları Edebiyatımızdaki İzleri )


 Hz İbrahim , Hz Lut , eşi Sare ve diğer inananları ile  Müslüman kaynaklarında Sedum, Yahudi kaynaklarında Sodom olarak geçen şehrin yanında konaklarlar.  Hz İbrahim, yeğeni Lut’u yanına alarak şehre gelirler. İkisi de Sedum ( Sodom) ahalisinin sapkınlıklarına şahit olmuştur. Bu ahali livata yapmakta ( kadın kadına, erkek erkeğe münasebette bulunmakta) , güvercinler ile kumar oynamakta, içki içmekte, def çalmakta vb dir.

 Hz İbrahim Lût’u ( A.S) orada bırakıp “ Sen bu insanları doğru yola davet et “ diyerek onu orada bırakır.  Sedum ( Sodom-’a yerleşen Lût, kendi adını alan Lut Gölü’nün yatağındaki ahaliye Hz İbrahim’in dinini telkin etmeye başlar.

Hıristiyan ve Musevi kaynaklarına göre Hz Lût’un dört tane çocuğu olmuştur.  Bu çocuklarının Hıristiyan ve Yahudi kaynaklarındaki hali ile adları Ben-Ammi, Moab, Paltith’tir. Hz Lut’un kardeşinin adı Milcah ve erkek yeğenin adı ise Bethuel’dir.

Cebrail de gelerek ona Sedum Şehri ve civarındaki ahaliye peygamber olduğunu müjdeler. Böylece Hz Lût da amcası gibi Peygamber olmuştur. “Lut’a da hüküm ve ilim verdik. (Enbiya, 74); “Lut’u rahmetimizin içine aldık; doğrusu o Salihlerdendi.” (Ankebut, 75)

Sedum halkı tıpkı Keldaniler gibi Putlara tapmaktadır. Üstelik Sedum şehri ( Sodm ve Gomore halkı )  ve civarındaki halklarda pek çok sapkınlık da vardır. “Doğrusu siz âlemlerde hiç kimsenin sizden önce yapmadığı bir hayasızlığı yapıyorsunuz?” Bu kavim de genç erkeklerle münasebette bulunmak, toplantılarda toplu olarak zina etmek, soygunculuk, hırsızlık, zina gibi kötü alışkanlıklar da vardır. Hz Lut, Sodom ve Gomore halkını doğru yola getirmek için mücadele etmeye başlar.  


Lut Peygamber’in Mucizeleri

Lut Peygamber Sodom halkını ikna etmek için pek çok mucizeler de göstermiştir. İslami ve Yahudi kaynaklı rivayetlere göre, bulutsuz günde yağmur yağdırması istenmiş, gelen vahiy ile elleri ile göğü işaret etmiş, bulutsuz havadan yağmur yağdırmıştır.

Kurak bir senede koyunlar açlıktan ölürken otsuz bir dağda otlar yeşertmiş, kıtlıkta koyunları ölmeyince kırk kişi ona iman etmiştir. Taşlar ve kumlarla konuşur, ona atılan taşlar ona dokunmaz, üzerinde yattığı taşlar yün gibi yumuşarmış.  Uzakları görür kaybolmuş çocukların olduğu yeri bilirmiş.




SODOM VE GOMORE’NİN HELAKI VE KURAN DAKİ BAHİSLER

Lut peygamber bu sapkın halkı Hz İbrahim’in dinine davet eder. Bunca mucizeler göstermesine rağmen çok az kişi ona iman etmiştir. “Kardeşleri Lut onlara: Allah’a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş emîn, güvenilir bir peygamberim. Artık Allah’tan korkun ve bana itâat edin! Buna karşılık sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim âlemlerin Rabbine âittir, dedi.”  Şuarâ sûresi 161-164. Âyetler.

Lût orada bir kadınla da evlenir ve iki kızı da dünyaya gelir.  İki kızını doğru yola sevk etmeyi başarsa bile karısını bile ikna edip doğru yola getirmeyi başaramaz. Sedum halkı Hz Lut’a inanmadığı gibi ona isyan da etmiş, üstelik Hz Lut’u, şehirden de atmaya kalkışmıştır.  Hz Lut’un eşi bile sapkınlıklarını sürdüren Sodom halkından yana tavır almaktadır.  Tüm çabaları sonuçsuz kalınca ve gördüğü eziyetlerden usandıktan sonra Hz Lut , “Rabbim! Beni ve ailemi, onların yapa geldikleri kötülüklerden kurtar.” (Şuara, 169) diyerek dua eder.

Bunun üzerine bir rivayete göre Cebrail Cibril ( Şiirimizde Cebrail ),  Mikâil  ve Azrâil, diğer rivayetlere göre Cebrail ve yanındaki on iki Melek nur yüzlü genç delikanlı kılıklarına girerek önce Hz İbrahim’in yanına gelirler. Ona doğacak oğlu olan İshak’ın müjdesini de verdikten sonra Hz Lut’a itaat etmeyen Sedum Kavminin helak edileceğini haber verirler.   

Melekler daha sonra güzel delikanlı kılığında Hz Lut’un evine gelirler. İsyankâr ve sapkınlar ile işbirliği içinde olan karısı hemen koşup giderek Sodom halkına olanları anlatır. Azgın ve sapkın Sodom halkı melek yüzlü delikanlıları görmek ve onlara dokunmak için Hz Lût’un evinin etrafına doluşur. Hatta delikanlıları kendilerine teslim edilmeleri için şiddet göstermeye başlarlar. Hz Lut, kapıları ve pencereleri kırarak içeri girmeye çalışan ahaliyi durdurmaya çabalar.[4]Ey kavmim! İşte şunlar kızlarımdır (onlarla evlenin); sizin için onlar daha temizdir. Allah'tan korkun ve misafirlerimin önünde beni rezil etmeyin !” [5] [6]Fakat Sodom halkı bu sözlere itibar etmeyecektir.

Bunun üzerine Cebrail “ Ey Lut, bırak gelsinler. Sen, karını burada bırakarak sana inanlar ile çocuklarını da alıp bu şehirden git. Onların helak vakti gelmiştir.” der.

“Lut’tan kavmi, misâfir melekleri istediler! Hemen biz onların gözlerini kör ettik. (Anadan doğma gibi kör oldular) işte azâbımı ve tehditlerimin âkıbetini tadın dedik.”  Kamer sûresi 37. Âyet

Hz Lut, gece olunca çocuklarını ve kendine inananları yanına alarak Sedum şehrinden ayrılıp Sa’r ( Tevrat’ta” Soar” şehrine gider.  Sabahleyin Cebrâil aleyhisselam da Sodom halkını helak eder. “Celâlim hakkı için, bir sabah vakti devamlı bir azâb onları bastırıverdi.” Kur’ân-ı kerîm Kamer sûresi 38. âyet

 “Nihâyet onları güneşin doğma vaktinde korkunç gürültü yakalayıverdi. Hemen şehirlerinin üstünü altına geçirdik ve üzerlerine de çamurdan pişmiş taş yağdırdık. Elbette bunda keskin anlayışlılar için ibret alâmetleri var.”   Hicr sûresi 73-74-75. Ayetler

Tevrat’a göre Soar Şehrine gelen Lut iki kızıyla kentten ayrılarak bir mağarada yaşamaya başlar. Büyük kızı bir oğlan doğurur ve ona Moav adını verir. (  Moavlılar'ın atası) Küçük kızı da bir oğlan doğurur ve adını Ben-Ammi koyarlar. ( Ammonlular'ın atası ) [7]


LÛT GÖLÜ’NÜN OLUŞUMU

Helak olan Sodom kavmi için de Lut’un karısı da vardı.  Helak olan bu şehrin yerinden önce kaynar sular fışkırır, helak olmuş insanlar bu kaynar sularda da haşlanır. Bu kaynar sulardan da acı ve tuzlu bir göl olan Lût Gölü ortaya çıkar.  Sodom halkının helak olduğu yıl Hz İshak’da dünyaya gelir.  


EDEBİYATIMIZDA LÛT PEYGAMBER VE KISSALARI

Hz Lut ve kıssaları dini hikâyelerde hilyelerde edebiyatta sık sık yer almıştır.

Yakup Kadri’nin  işgal yıllarında İstanbul’da oluşan Batı hayranlığını konu edinen Sodom ve Gomore adlı romanı da bu kıssaları hatırlatacak bir adla yazılmıştır. ( SODOM VE GOMORE ÖZETİ, Yakup Kadri )

Lût k avmi ki edip cürm ü günâh
Öldügünden güne gümrâh-ı tebâh      Yahya Bey

Dahı Lût ile Sâlih hazret-i Şu'ayb ile Hârûn. 
Mükerrem Hızr u İlyâs ile Yûşa' hazret-i Mûsâ ...

İLGİLİ SAYFALAR VE LİNLERİMİZ

KAYNAKÇA





Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 1/20/2016