Epik ve Hamaset Nedir Epik Şiir ve Örnekler

 
 

Epik Nedir. 

Epik Kelimesi  antik Yunanca epos (söz, deyiş)  epope  ( destan ) kelimesinden  türetilen  bir sözcüktür.  Epope sözcüğü ilk önceleri sadece destan kelimesini  karşılayan bir sözcük iken anlam genişlemesine uğrayan sözcük   kahramanlık ve yurt sevgisi konularını işleyen edebiyat türlerinin sıfatı olarak da kullanılmaya başlanmıştır. Antik Yunanlılar şiiri; lirik, dram ve epik biçimde üç türe ayırmışlar; topluluk önünde okunan, kahramanlık olaylarını destansı bir şekilde  anlatan, yücelten, kahramanları ve yurtseverleri öven  şiirlere, epik şiir demişlerdir. Yunan epik şiirinin başyapıtları ise  Homeros tarafından  manzum olarak yazılmış  "İlyada" ile "Odissia"dır.  ( bkz  İlyada Destanı Hakkında Ve Özeti- Odysseia (Odesa) Destanı Hakkında Ve Özeti Homeros )

Bu nedenle Epik kelimesi kahramanlık ve yurt sevgisi konularında yazılmış olan  şiirleri ifade eden bir terim ve sıfat olarak kullanılır.  Epik şiir  aynı zamanda kahramanlık, destansı ve yurt sevgisi konularını işleyen bir şiir veya tiyatro türünü de belirleyen bir terim olmaktadır.

Konusu destanî olan, kahramanlık  ve  yurt sevgisi  konularında yazılmış veya söylenmiş, "destansı" anlamına gelen epik sözcüğünün eski edebiyattaki karşılığı hamasi   sözcüğüdür. Hamasi yat sözcüğü ise epik konularda yazılmış eserleri ifade eden bir sözcüktür. Hamaset sözcüğünün sözlüklerdeki anlamları ise “yiğitlik, yüreklilik” şeklindedir.  Örneğin halk şiirimizde koçaklama ve varsağı türleri yiğitlik, mertlik, savaş, kavga konulu şiirler oldukları için bu şiir türleri hamaset yani epik konulu şiirler olmaktadır. ( bkz Koçaklama Nedir Konuları Özellikleri Örnekleri- En Seçkin Varsağı Örnekleri- ) Kahramanlık konulu manzum destanlarda hamasi konulu epik şiiri türleri olmaktadır.

Epik sözcüğü günümüzde  kahramanlık ve yurt sevgisini işleyen   konularda yazılmış olan edebi türler için sıfat  veya ön ad olarak  da kullanılır Örneğin:  Epik tiyatro, . Epik şiir, Epik Film, Epik Fantezi gibi.

 

Epik Şiir: Kahramanlık, yurt sevgisi destan konulu olay ya da olayları, tarihi  hadiseleri  coşkulu bir şekilde  dile getiren  veya bu tip konularda yazılan  şiirlere  denir.

Epik şiirlerin ilk örnekleri  manzum destanlardır.  Bu nedenle epik  şiir  destansı konular işleyen şiir türü veya destansı konulara yatkın konularda yazılan şiirlerin sıfatı haline gelen bir terim olmuştur.

Epik şiir kelimesinin eski dildeki karşılığı hamasi şiirdir.  Divan edebiyatında hamasi konulara pek az yer verilmişse de, Divan edebiyatında   Kadı Burhaneddin , Kanûnî Sultan Süleyman Muhibbî  , Yavuz Sultan Selim ve Gazi Giray Han’ın şiirlerinde, Padişahların ve Sadrazamları öven kasidelerde   epik konulara rastlamak mümkün olmaktadır.  Halk şiirimizde ise Köroğlu  , Aşık Geda Muslu , Tamaşvarlı Gazi Aşık Hasan,  Kul Çulha  ,  Kayıkçı Kul Mustafa , Dadaloğlu, Dedemoğlu  gibi halk ozanları hamasi konularda şiirler yazmış ve söylemişlerdir.

 

EPİK ŞİİR ÖRNEKLERİ 

Divan Şiirinde Epik Şiir Örnekleri 

Rayete meyl ederiz dil cu yerine
Tuğa dil bağlamışız kakül –ü hoş bu yerine
Olmuşuz can ile billah cihada teşne
İçeriz düşmeni dinin  kanın su yerine      Gazi Giray Han

Merdüm-i dideme bilmem ne füsun etti felek
Giryemi füzun eşkımı hun etti felek
Şirler pençe-i kahrımda olurken lerzan
Beni bir gözleri ahuya zebun etti felek     YAVUZ SULTAN SELİM

Gözlerimden aktı deryâlar gibi yaşım benim
Dostlar çok nesne gördü onmadık başım benim
Geçmek için seyl-i eşkimden hayâlim askeri
Bir direkli iki gözlü köprüdür kaşım benim      YAVUZ SULTAN SELİM


Çağdaş ŞiirdenEpik Şiire Örnek

Bizdik o hücumun bütün aşkıyla kanatlı;
Bizdik o sabah ilk atılan safta yüz atlı.
Uçtuk Mohaç ufkunda görünmek hevesiyle,
Canlandı o meşhur ova at kişnemesiyle!                  (Yahya Kemal Beyatlı)


Anonim  Halk Türkülerinden Epik Şiir Örnek


Şu dağları kara duman bürüdü
Üç yüz atlı, beş yüz yayan yürüdü
Sarı Zeybek bu dünyada bir idi 

              Yazık olsun Telli doru şanına
               Eğil bir bak mor cepkenin kanına            (Anonim)


Aşık Şiirinde Epik Şiir Örneği 

Benden selam olsun Bolu beyine 
Çikip şu daglara yaslanmalidir 
Ok gicirtisindan gürzün sesinden 
Daglar seda verip seslenmelidir 

Düşman geldi tabur tabur dizildi 
Alnimiza kara yazi yazildi 
Tüfek icad oldu mertlik bozuldu 
Egri kiliç kinda paslanmalidir               Köroğlu 

 

 





Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 1/20/2016