Didaktik ve Didaktik Eser Nedir.



 Didaktik ve Didaktik Eser Nedir.

 

Didaktik, didactics

 

Türkçede kelime anlamı  olarak öğretici, eğitici, ders veren, bilgi vermek amaçlı anlamlarında kullanılmaktadır.  Daha çok edebi eserlerin  öğretici amaçla yazılmış olanlarını niteleyen bir terim olarak karşımıza çıkar. Didaktik eser denildiğinde bilgi vermek, öğretmek, amaçlı yazılmış olan edebi eserleri niteleyen bir terim olarak kullanılır.  

 

Didaktik eser en kısa tanımıyla öğretici, ders verici bilgi vermek amaçlı yazılmış eser anlamına gelir.  Didaktik eserler  tarihin ilk devirlerinden beri yazıla gelmiştir.  Didaktik eserlerin din, ahlak, bilim sanat,  teknik, meslek,  gibi  konularda öğretmek amaçlı  yazılmış olan tüm eserleri ve türleri kast eden  bir terimdir.  Bir makale, inceleme, gezi, vb didaktik bir eser sayılabileceği gibi öğretmek amaçlı şiir, roman, dini hikâye, kıssa, destan, efsane, fabl  vb de didaktik eser sayılabilir.

 O halde didaktik eser yazın türlerini değil  edebi türlerin yazılış amaçlarını ortaya koyan bir terimdir. Her hangi bir bir edebi tür, din, ahlak, felsefe, bilim, sanat,  spor, meslek, inanç,  vb konularında öğretme amaçlı yazılmışsa, tekniği, tür, yöntemi  ne olursa  olsun didaktik eser sayılır. Didaktik şiir, didaktik eser gibi.

Örneğin Uygur metinlerinin Abidarma, sutra, catik gibi  vaaz, dini hikâyeler veya dua kitapları didaktik eserlerdir.  Hint fablları  teknik olarak hayvan masalları kategorisine alınsa bile Budizm’in öğretilerini içeren ahlaki ve dini öğretileri verme amaçlı yazılar oldukları için didaktik eserlerdir.  Bir şiir her hangi bir konuda ders, öğüt, verme amacını öne çıkarmışsa, didaktik şiir demektir.

Atasözleri ve özdeyişler  hayat dersi, öğüt, tecrübe  kazandırmak amaçlı olduklarından didaktik sözlerdir. Yusuf  Has Hacip’in Kutadgu biliğ, Eski edebiyatta yazılmış, Nasihatnameler, Seyahatnameler, Tarih eserleri, fıkıh, hadis, siyer kitapları,  vb öğretici amaçla yazılmış didaktik eserlerdir.

Yine ferdi konularda aşk, şarap, eğlence veya tasavvuf konulu  yazan divan şairlerinden farklı bir şiir tarzı geliştiren Nabi’nin şiirleri  sosyal faydayı, eğiticiliği, ders, nasihat ve öğüt vermeyi amaçladığı için Hikemi – diğer tabiri ile didaktik şiir içinde değerlendirilmiştir. 





Şahamettin KuzucularAdmin / Erkek / 1/20/2016