Tacü't Tevarih Hoca Sadettin Osman Gazi Gördüğü Rüya

 

Resim Alıntı : TDİA- âcü’t-tevârîh’ten minyatürlü iki sayfa (İÜ Ktp., TY, nr. 5970, vr. 14a, 365b)

Tâcü't-Tevârîh Ve  Hoca Sadettin Efend

 

 Tâcü't-Tevârîh, Hoca Sadettin Efendi'nin yazdığı bir eserdir. Eser, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan I. Selim'in ölümüne kadar geçen süreci aktarmaktadır.  Tâcü't-Tevârîh'in el yazmasının bir nüshası, İskilip Halk Kütüphanesi’nde  “El Yazma Eserler “ bölümündedir. [1]

Tâcü't-Tevârîh;  ilk önce 1862 yılında dönemin matbaa imkânları kullanılarak Maarif Nazırı Nevres Paşa tarafından 2 cilt olarak basılmış, [2]ayrıca 1974 - 1979 yılları arasında İsmet Parmaksızoğlu tarafından sadeleştirilerek günümüz Türkiye Türkçesine de 5 cilt olarak aktarılmıştır. [3]

 

Tâcü't-Tevârîh; pâdişâh III. Murad'a sunulmuştur. [4] Eserin son bölümü; o dönemde yaşamış olan âlim ve şâirler ile dîn ve tasavvuf ehlinin de hayat öykülerini içerir. Hoca Sadettin Efendi; eserini yazarken kendisinden önce yazılmış olan Âşıkpaşazâde, İdris-i Bitlisî, Neşrî ve diğerlerinin eserlerinden de faydalanmış ve bu eserlerde hatalı, çelişkili, taraflı ve abartılmış bulduğu bilgileri ayıklamıştır. [5]Yapıtın son bölümü aynı zamanda o döneme ilişkin bilgin, şair, din ve tasavvuf insanlarının yaşam öykülerini ele almıştır.

Eser, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan  Yavuz Sultan Selim 'in ölümüne kadar geçen dönemi anlatan önemli bir kaynaktır. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi,   Topkapı Saray III. Ahmet Kütüphanesi, Nuruosmaniye ve Ayasofya kütüphanelerinde yazma ve basma örnekleri bulunmaktadır. Sadeleştirilmiş basımı 5 cilt olarak İsmet Parmaksızoğlu tarafından hazırlanıp yayımlanmıştır.