Enderunlu Hasan Yaver Hayatı Şairliği

 
 
 

 

 

Şairin asıl adı, Hasan’dır. 1765 yılında doğmuştur.  Babası, Enderun’dan yetişmiş, rikabdar ve çuhadarlık yaptıktan sonra Silahtarlık görevinde bulunmuş, ama en sonunda silahtarlık görevinden azledilmiş olan Silahtar Abdurrahman Ağa’dır. [1]

 

Babasının ölümü ile beş yaşlarında yetim kalan Hasan, Enderun’daki Kiler Odası’na alınmış,   Enderunlu Hasan Yaver, kiler odasında on iki kişiden ibaret olan  “bıçaklı”  sınıfına dâhil olmuştur.  

 

Enderunlu Hasan Yaver, 1790’da Has Oda’ya kadar yükselmiş, , Has Oda’da rikabdardık görevinde de bulunmuştur. Sultan III. Selim zamanında refah içinde yaşayan Enderunlu Hasan Yaver, şairliğinin ilk dönemlerinde “Pertev” mahlasıyla şiirler yazmış,  o dönemde namlı bir şair olan Muvakkit-zâde Pertev Efendi’den de (1746-1808) destek görmüştür.

 

Muvakkit-zâde Pertev Efendi, genç şaire şairlik konusunda eğitim vermiş,  ona rehberlik yapmış, Farsçanın inceliklerini ve şiir yazma kuralları hakkında ona bilgiler vermiş,  ona  “Yâver” mahlasını da Muvakkit-zâde Pertev Efendi vermiştir.  Enderun’da yetişmiş olmasından dolayı da Enderunlu Hasan Yâver olarak tanınmıştır.

 

Sultan III. Mustafa zamanında yaşayan Enderunlu Hasan Yaver,  babası gibi silahtarlık makamına kadar da yükselmiştir. [2]  Muvakkit-zâde Pertev Efendi’nin telkinleri ile Mevleviliğe de alaka duymuş,  bazı şiirlerinde Mevlana sevgisini ve Mevleviliğe duyduğu alakaya dair şiirler yazmıştır.

 

Hayatının son yıllarını hastalıkla geçiren şair kendi ifadesinden anlaşıldığına göre çok yemek yemekten kaynaklanan bir hasatlığa yakalanmış, 1797-1798 yıllarında genç yaşta iken vefat etmiştir. [3]

 

Devrin kaynaklarında ve tezkirelerinde de adı geçen şairin hayatı, şiirleri, divanı ve diğer eserleri hakkında yapılan en kayda değer çalışmaların hepsi DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER’e aittir. DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER şairinin divanının tenkitli metnini hazırlamış ve bu çalışmasını Kültür Bakanlığı YAYINLARI ARASINDA YAYIMLAMIŞTIR.

 

“Yâver, şiirlerinde kullandığı dil oldukça sadedir. Şair, bu sade dil ile hayallere sığmayacak, kayıt altına alınamayacak yeni manalar ve yeni mazmunlar vücuda getirmiştir. “Enderunlu Hasan Yâver’in Fenniyye-i Eş’âr, Gül-i Sad-berg ve Divan olmak üzere bilinen 3 eseri vardır.

Şairin divanında 1 terkîb-bend, 2 murabba, 3 tahmis, 206 gazel, 5 kıt’a ve 1 rubai olmak üzere toplam 218 şiir vardır. DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER’ şairin Dîvân ‘ı üzerinde ayrıntılı bir inceleme yapmış divanının metnini de günümüz Türkçesine çevirerek yayımlamıştır. [4]

Dîvân’ın bilinen tek nüshası, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi TY. 5458 numarada 1b-55b varakları arasında kayıtlıdır.

 

Şairin “ Fenniyye-i Eş’âr:” adlı eseri de DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER tarafından incelenmiştir.

 

Enderunlu Hasan Yaver, 1765–1798 TÜM  Şiirleri

KAYNAK:

 

[1] Dr. Kaplan ÜSTÜNER, ENDERUNLU HASAN YÂVER DİVAN [İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin], https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10608,enderunlu-hasan-yaver-divanipdf.pdf?0

[2] DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER, YÂVER, Enderunlu Hasan, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1493

[3] Dr. Kaplan ÜSTÜNER, ENDERUNLU HASAN YÂVER DİVAN [İnceleme-Metin-Çeviri-Dizin], https://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10608,enderunlu-hasan-yaver-divanipdf.pdf?0

[4] DOÇ. DR. KAPLAN ÜSTÜNER, YÂVER, Enderunlu Hasan, https://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=1493



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Enderunlu Vasıf Hayatı ve Edebi Kişiliği
2 MUVAKKİTZADE MUHAMMED PERTEV ( 1746- 1807 )
3 Mevlevilik Teşkilatı ve Mevleviyye
4 Gazel Nedir Gazel Türleri Gazellin Özellikleri Örnekler
5 Divan Şiiri Nazım Biçimleri
6 Divan Şiirimizi Kuran Şairlerimiz Divan Şiirinin Oluşması
7 Divan Şiirinde Aşk ve Beşeri Sevgili
8 Divan Şiirinde Sevgili Aşık Rakip Tasavvuru ve Beyitlerle Örnekleri
9 DİVAN ŞİİRİNDE ALEM BER CAME VE TİRAZ MAZMUNLARI
10 Divan Şiiri Tarzları Hikemi Tarz Sebk-i Hindi Türkî Basit





EsaAdmin / Erkek / 8/24/2016