Masal Nedir Bölümleri ve Özellikleri

 

 

MASAL NEDİR:


Genellikle halkın yarattığı, hayale dayanan, sözlü gelenekte yaşayan, çoğunlukla insanlar, hayvanlar ile cadı, cin, dev, peri vb. varlıkların başından geçen olağanüstü olayları anlatan edebî tür: mecaz: Boş, boşuna söylenmiş söz:, mecaz :değersiz, önemsiz şey:


MASALIN GENEL ÖZELLİKLERİ

Masalın karakteristik özellikleri “konu, olay, yer, zaman, kişi, amaç” yönlerinden kısaca değerlendirelim:

a-      Konu:

Masallarda her insanı ilgilendiren evrensel değerler ve konular anlatılır. Özellikle çocuklara doğruluk, dürüstlük, iyilik, güzellik, ahlâklı olmak, erdemli olmak, yardımseverlik gibi duygular verilmek istenir. Ayrıca çevredeki kişilerin, olayların ve yöneticilerin eleştirileri de yapılır. Haksızlıklara karşı halkın ve halk içinde bir önderin direnmesi ve sonuçta mutlaka üstün gelmesi işlenir.


b- Olay:

Masallar olay eksenli bir edebiyat türüdür. Tamamen hayal ürünü olan bu olaylar, olağanüstü nitelikler taşıyabilir. Masallarda “olamaz” diye bir şey yoktur. Her şey olabilir ve bunlar konu olarak işlenir.

 

c- Yer:

Masalda belirli bir yer, çevre yoktur. Hayali bir yer, çevre söz konusudur. Bunlar da genellikle “Kafdağı’nın arkasında bir ülke, yedi kat yerin altı, periler padişahının ülkesi” gibi hayalî yerlerdir.

 

d- Zaman:

Masalda zaman da belirsizdir. Geçmişte bir zamandan söz edilir; ama aslında bu hayalî bir zamandır. Masallar geçmiş zaman kipi (-miş) kullanılarak anlatılır. Bu yönüyle de hikâyeden ayrılır. “Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, pireler berber iken, develer tellâl iken, ben babamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken gibi tekerlemeler aslında zamanın belirsizliğini ve olayın hayalî olduğunu da açıklar.

 

e- Kişi:

Masal kahramanları olağanüstü nitelikler taşıyabilir. Masallarda “peri, dev, cüce, cadı, gulyabani, şahmeran, Zümrüdüanka kuşu” gibi hayalî kahramanlar karşımıza çıkabilir. Masalda, gerçek hayatta rastlanamayacak kişiler bulunabilir. Kişiler ya iyidir ya da kötüdür. İyiler hep iyilik yapar, kötüler de hep kötülük yapar. İyiler masalın sonunda mutlaka kazanır, kötüler de her zaman kaybeder.

 

f- Amaç:

Masalda eğiticilik esastır. Aslında yerin, kişilerin ve zamanın hayalî olması da bundandır. Kimse rencide edilmeden insanlara ders verilir. Herkes masalın sonunda verilen dersten kendisine düşen payı alır. Masallarda kötülükler eleştirilerek okurun ve dinleyenin bu kötüler gibi olmaması istenir. İyiler ve iyilikler de yüceltilir ki okur veya dinleyici iyi olsun ve iyilik yapsın. Bu yüzden özellikle eğitimde masallardan yararlanılır.

 



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Masal Nedir Bölümleri ve Özellikleri
2 TÜRK MASALLARININ ÖZELLİKLERİ
3 Türk Masalları Naki Tezel - Kırk Arap Masalı
4 Masal İnceleme ve Propp Yöntemi
5 Binbir Gece Masalları Tarihçe Konu Basımları Etkileri
6 Ezop Masalları'ndan Örnekler
7 La Fontaine Fablları
8 Beydaba ve Kellie Dimne Hakkında Bilgiler ve Fabl Örnekleri
9 Masal Nedir Yapısı Unsurları Tekerlemeleri
10 Halk Hikâyelerinin Tasnifi ve Hakkında Çalışmalar