ELGAZ NEDİR

 

 

ELGAZ NEDİR


Osmanlıca yazılışı: Elgaz : الغاز 

Arapça kökenli bir kelime olan elgâz kelimesi bilmece anlamına gelen lügaz kelimesinin çoğuludur.

 Lüğaz kelimesinin sözlüklerdeki anlamları ise: Meyletmek, eğilmek, yönelmek.  Yaban faresinin delikleri. Yolcuya zahmet veren çapraşık yol. Bilmece. Şekillerindedir.  Bilmece“Sözün maksadını gizlemek, şaşırtmalı söz söylemek”  ve “ sürçme, kayma şeklindedir.[1] ( bkz BİLMECE NEDİR TÜRLERİ YAPILARI ÖRNEKLERİ )

Bilmece ise edebiyatta anonim edebiyatın bir türü olarak “ her hangi bir şeyin  üstü kapalı söyleyerek  ne olduğunun  bulunmasını sorulan kişiden bekleyen söz oyunlarına denir.” Bilmeceler   çoğu kez manzume özellikleri ve yapıları taşıyacak şekilde sorulan  anonim halk edebiyatı ürünlerinden biridir.

Luğaz Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında belâgat ile ilgili bir söz sanatı olarak kullanılmış ve edebiyatta “manzum bilmece “manasına gelen bir terim haline de dönüşmüştürLugaz’ın Farsça daki karşılığı “çîstân-ı iğne, çîstân-ı ok” şeklindedir.[2] ( BİLMECE NEDİR VE ÖRNEKLERi )

Lugaz sanatının en kısa tanımı manzum bilmecedir.  Lugaz, klasik divanların pek çoğunda  birkaç tane bulunan bir şiir türüdür.  Lugazlar, özel bir nazım  biçimi olmaktan ziyade konusu ve  manzum bilmece oluşu ile şekillenen manzumelerdir.  ( bkz LÜĞAZ ELGAZ -LUGAZ-I GUNE NEDİR VE ÖRNEKLERİ )

 

KAYNAKÇA 

[1] https://edebiyatvesanatakademisi.com/Icerik.aspx?a=/e/ARAMA/EDEB%C4%B0YAT-TER%C4%B0MLER%C4%B0-MAZMUNLAR/L%C3%9C%C4%9EAZ-ELGAZ--LUGAZ-I-GUNE-NED%C4%B0R-VE-%C3%96RNEKLER%C4%B0/ESA/3A0

[2] https://edebiyatvesanatakademisi.com/Icerik.aspx?a=/e/ARAMA/EDEB%C4%B0YAT-TER%C4%B0MLER%C4%B0-MAZMUNLAR/L%C3%9C%C4%9EAZ-ELGAZ--LUGAZ-I-GUNE-NED%C4%B0R-VE-%C3%96RNEKLER%C4%B0/ESA/3A0



KAYNAKÇA / İLGİLİ LİNKLER
1 Lugaz- Cemreviyye (bilmece)





EsaAdmin / Erkek / 8/24/2016