Bedel-i Mayetehallel

 
 

 Bedel-i Mayetehallel  Nedir.

 

Bedel kelimesinin  sözlüklerdeki anlamları: Değer, fiyat, kıymet. Karşılık, fiyat. Bir mal, hizmet veya hakkın karşılığı olarak ödenen para, verilen mal veya sağlanan hizmet. Bir şeyin yerini tutabilen karşılık. Başkasının adına ve onun parası ile hacca giden kimse. Eşit, denk: Bir ücret karşılığında çalışan kimse. Askerlik yapmamak veya yapılacak süreyi azaltmak isteyenlerin devlete ödedikleri para: şekillerindedir.

Mayetehallel kelimesinin ise sözlüklerde tam bir karşılığı bulunmaz. Buna rağmen Bedel-i Mayetehallel   terkibi vücudun yaptığı faaliyetler sonucu  eksilen sıvı, vücudun  terleme,  hastalık, hazım gibi faaliyetleri sonucunda  eksilen, kan, idrar, safra suyu  ve bu sıvıyı gerektiği seviyeye çıkarmamak için yapılan veya içilen içecek, telafi eden  şey ya da sıvı  anlamında bir mana çıkacaktır.

Divan şairlerimiz bu kelimeyi vücuda verilmesi lazım gelen sıvı olarak tarif edip  ve böyle düşünerek,  muzipçe ve sanatkârane bir yaklaşımla bu manayı şarabı kast ediyor gibi algılamışlardır.

Bakiya hun-ı dil ü dide tükendi gördüm
Mey-i nâbı bedel-i mayetehallel çektim.     Baki

Ey Baki gönlümün kanın ı ve gözyaşını tükenmiş gördüm. Telafi etmek için meyi  bedel-i  mutehallel  çektim.

Bezme hürmet eder erbab-ı safa zira kim
Cam-ı meyde eser-i mutahallel görünür.    İbn-i Neccar Rıza  [1]

 

Bedrettin Şami

Şamlı Bedrettin anlamına gelen bu kelime   Sabit ve Sümbülzade ile diğer bir kaç şaiirin şiirlerinde söz edilmiş ama bu kahramanın kim olduğu A. Talat Onay tarafından da tespit edilememiştir.  Bedrettin Şami adına tarihte tam olarak rastlanılmadığından kimliği ortaya çıkmamıştır.[2

 

An âfakâ Bedrettin Şami  semt-i maşrıktan
Süvar-ı ablak- ı çarh eyleyip  kılmış firistade       Sünbülzade Vehbi  

Behkam :

Acem destanlarında geçen iran esatirlerinde karşımıza çıkan bir kahramandır.

 

 

 KAYNAKÇA

 

  • [1] A. Talat Onay, Edebiyatımızda Mazmunlar, MEB Yayınları, 1996- SHF 135
  • [2] A. Talat Onay, Edebiyatımızda Mazmunlar, MEB Yayınları, 1996- SHF 135