MENÜ
ESA E- DERGİ
DUYURULAR
SON 5 ÜYEMİZ
BEĞENİLENLER
Kadın Heykeltıraş Sabiha Bengütaş
Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 01 Mayıs 2012 Salı Beğen






Sabiha Bengütaş (D. İstanbul 1904, Ölüm. 1992 Ankara)  Türkiyenin ilk kadın heykeltıraşı ve ilk kadın ressamlarından 


Kadınlarımızın heykeltıraşlığı meslek olarak benimsemesinde ise Sabiha Ziya Hanım’ın öncülüğü unutulamaz. Sabiha Hanım, mesleğinin doruğunda  ve ondan sonra Sabiha Bengütaş olarak tanınacaktır. 


Asıl adı Sabiha Ziya Hanım'dır Bengütaş soyadını Şair Abdülhak Hâmid’in torunu Büyükelçi Şakir Emin Bengütaş ile evlendikten sonra almıştır. (1) Sabiha Bengütaş 1910 da İstanbul’da doğmuştur. İlk tahsilini özel öğretmenlerden görmüş, İlköğrenimini Eyubsultan Numune Mektebi’nde yapmıştır. (Bugünkü Eyüp Anadolu Lisesi)  Babası Ziya Bey’in Şam’da görevlendirilmesi üzerine E Şam’da sürdürdü ilk okulun dört yılını Şam'da tamamlamış, bir yıl da Fransız Katolik Mektebi’ne devam etmiştir.  Daha sonra İstanbul’a dönerek ailesiyle birlikte Büyükada’ya yerleşmişler, buradaki Köprülü Fuat Paşa Okulu’ndan mezun olmuştur. Resim ve heykele olan merakı yüzünden  daha liseyi bitirmeden, 1920’de Sanayi-i Nefise Mektebi’nin Resim Şubesi’ne girdi. Sanayi-i Nefise Mektebi’nin Resim Şubesi’nde bir yıl çalıştıktan sonra bölüm değiştirerek, Heykel Şubesi’ndeki3 erkek öğrenci arasına ilk kız öğrenci olarak katıldı.  16 yaşındayken  1924 te “Sanayii Nefise” mektebinin kız kısmına girdi. O zamanlar heykeltıraşlığa henüz hevesi uyanmamıştı. Bir çok heykeltıraşlar gibi, Sabiha Bengütaş, sanat hayatına, resim yaparak atıldı.


Sabiha iki sene kadar muallim Feyhaman’ın atölyesinde çalıştıktan sonra heykel yapmak arzusuna düştü. Sabiha Bengütaş dört sene, pek az talebeye mukadder bir çalışkanlık, bir ısrarile heykele kendisini verdikten sonra Akademide açılan Avrupa müsabakasına girdi ve birinci geldi   Buna rağmen, meçhul kalan sebeplerden dolayı, yerine Avrupaya başkası gönderilmişti.


Bir müddet sonra, Âbideler Komisyonu, İtalyan heykeltraş Kanonika'nın yanında çalışmak üzere bir talebenin gönderilmesi için bir müsabaka tertip etmişti. Sanayi-i Nefise mensupları arasında açılan sınavda birinci olarak yurt dışına gitme hakkını   Prix de Rome'u  kazandı. Roma Güzel Sanatlar Akademisi’nde Prof. Luppi atölyesinde ihtisas yaptı. İtalya’daki çalışmaları mesleğinde olgunlaşmasını sağladı. Daha sonra Taksim meydanı’ndaki Atatürk abidesini yapan ünlü İtalyan heykeltıraşı Canonica’nın asistanlığını yapan Sabiha Hanım, onunla birlikte İtalya’ya giderek 18 ay atölyesinde çalıştı. Yurda döndükten sonra yoğun bir çalışm içerisine girdi. Sabiha Hanım’a Avrupa yolu 1933’de yeniden açıldı. O sıralarda Abdülhak Hâmid’in torunu diplomat, Şakir Emin Bengütaş’la evlenmişti. Bir diplomat eşi olarak değişik ülkelerde bulunan Sabiha Bengütaş, yabancı ülkelerde de meslek çalışmalarını sürdürdü.(4)  


Sabiha Bengütaş çok sayıda eseri olan, birçok sergiye katılan bir sanatçıydı. Saltanat’ın son yıllarında başlayan ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında gelenekleşen Galatasaray sergilerine, 1925’te ilk kez katılan kadınlar arasındaydı. 31 Temmuz 1925 günü açılan sergide Sabiha Hanım’ın üç eseri bulunuyordu. Bunlardan biri Ahmet Haşim’in büstüydü. Sabiha Hanım’la birlikte bu sergiye, ikinci kadın heykeltıraşımız Melek Ahmet Hanım da bir eseriyle katılmıştı. 1926’daki sergide Sabiha Hanım’ın üç eseri büyük takdir topladı. Bunlar Hakkı Şinasi Paşa, Prof. Dr. Âkil Muhtar ve Ressam Hikmet Bey’lerin büstleriydi. (2) 


Sabiha Bengütaş 1938 yılında iki önemli konkur kazandı. Atatürk ve İnönü için açılan heykel yarışmasında birinci oldu. Heykeltıraşımız, bu heykellerin eskizlerini Türkiye’de hazırladı, Roma’ya giderek orada tamamladı. Atatürk’ün büyük, üniformalı heykeli dünyanın en değerli mermerleri olan Carra mermerindendir ve günümüzde Çankaya Köşkü’nün bahçesinde bulunmaktadır. 


İnönü’nün heykeli ise Garp Cephesi Kumandanı giysisiyle, Mudanya Mütarekesi dönemini sembolize etmektedir ve Mudanya’dadır. 
Sabiha Bengütaş çalışmalarını ilerlemiş yaşında da sürdürdü. Eşi Büyükelçi Şakir Bengütaş emekli olduktan sonra Ankara’ya yerleştiler. Bahçelievler’de mutluluk içerisinde yaşadılar. Eşinin ölümünden sonra Sabiha Hanım, resim ve büstler yaparak avunmaya çalıştı. Hayvanlara karşı büyük sevgi besliyordu. Özellikle cins köpekler en sevimli dostları oldu. 


Ağabeyi ile kızkardeşi kendisinden önce ölen Sabiha Bengütaş, yalnızlığını gidermek için bir can yoldaşı buldu ve Nural adında bir kızı manevi evlat edindi. Onu evlendirerek yaşlılık dönemini huzur içerisinde geçirdi. 2 Ekim 1992 günü vefat ederken zevkli ve uzun süren sanat hayatı noktalanıyordu.




"Sabiha Bengütaş’ın eserleri arasında bilhassa üç büst, onun sanat tekâmülünü bize gösteriyor. Bayan Bedianın portresiyle (resim no) kendi valdesinin (resim no) ve zevcinin portresi arasında pek bariz bir zevk ve görüş farkına şahit oluyoruz.(3)" 






Sabiha Hanım'ın yaptığı heykel ve büstlerini  arasında Atatürk, İsmet İnönü, Abdülhak Hâmid, Ahmet Hâşim, Nâmık İsmail, Bedia Muvahhit, Prof. Dr. Âkil Muhtar, Hakkı Şinasi Paşa, Ali Fuat Paşa da vardır. (1)  Eşi emekli olduktan sonra Ankara'ya yerleşen Sabiha Bengütaş, 1992 yılında vefat etti. (5) 




ESERLERİ


Heykel ve büstlerini yaptığı kişiler 


  • Atatürk (Carra mermeriyle yapılmış heykel Çankaya Köşkü'nün bahçesindedir)
  • İsmet İnönü (Batı Cephesi Kumandanı giysisiyle, Mudanya Mütarekesi dönemini simgeler, Mudanya'dadır.)
  • Abdülhak Hâmid
  • Ahmet Hâşim
  • Nâmık İsmail
  • Bedia Muvahhit
  • Prof. Dr. Âkil Muhtar Özden
  • Hakkı Şinasi Paşa (İstanbul milletvekili)
  • Hikmet Bey (ressam)
  • Ali Fuat Paşa
  • Mevhibe İnönü
  • Hasan Ali Yücel
  • Josef Páleníček (Çek piyanist)
  • Aysel Öymen
  • Roy Kohler
  • Asker Heykeli

İLGİ DUYACAĞINIZ LİNKLER 

Heykelci Mehmet Aksoy

Heykelci, Zerrin Bölükbaşı

Gürdal Duyar

İlk Kadın Heykelcimiz Nermin Farukî

Ali Teoman Germaner, Hayatı ve Sanatı

Saim Bugay , Hayatı, Sanatı ve Detayları

Kuzgun Çetin Acar, Hayatı ve Heykelciliği

Heykelci Prof. Dr. Kenan Yontunç

Yavuz Görey, Hüseyin Gezer ,Hüseyin Özkan,

Hakkı Atamulu, Hayatı ve Heykelleri

Şadi Çalık Hayatı ve Heykelciliği 1

Kadın Heykeltıraş Sabiha Bengütaş

HEYKELCİ PROF. DR. MUSTAFA NUSRET SUMAN

Ratip Aşir Acudoğlu

İlhan Koman, Hayatı ve Heykelcilik Detayları

Zühtü Müridoğlu , Hayatı, Heykel Sanatı

Ali Hadi Bara, Hayatı ve Heykeltıraşlık Detayı

 





KAYNAKÇA


  • Nurol Bengütaş, http://www.sabihabengutas.com/sabihabengutas-kimdir.html
  • Nurol Bengütaş, http://www.sabihabengutas.com/
  • Nurullah Berk / Türk Heykeltraşları Kitabı 
  • Güzel Sanatlar Akademisi Neşriyatından İstanbul-1937
  • http://tr.wikipedia.org/wiki/Sabiha_Beng%C3%BCta%C5%9F
  • Nurol Bengütaş tarafından Sabiha Bengütaş adına hazırlanmış internet sayfası




İLGİNİZİ ÇEKEN BAŞLIĞI TIKLAYIN
 

  • Heykelci Mehmet Aksoy
  • Heykelci Prof. Hüseyin Gezer Hayatı ve Heykelleri 
  • Hüseyin Anka Özkan Hayatı ve Heykelciliği
  • Yervant Osgan İlk Türk Heykelcisi ve Hocası 
  • İhsan Özsoy İlkTürk Heykel Sanatçısı ve Hocası 
  • Nijad Sirel Hayatı ve Heykelciliği 
  • Günseli Aru ve Heykelciliği
  • Heykelci, Zerrin Bölükbaşı
  • Gürdal Duyar
  • İlk Kadın Heykelcimiz Nermin Farukî
  • Ali Teoman Germaner, Hayatı ve Sanatı
  • Saim Bugay , Hayatı, Sanatı ve Detayları
  • Kuzgun Çetin Acar, Hayatı ve Heykelciliği
  • Heykelci Prof. Dr. Kenan Yontunç
  • Yavuz Görey, Hüseyin Gezer ,Hüseyin Özkan,
  • Hakkı Atamulu, Hayatı ve Heykelleri
  • Şadi Çalık Hayatı ve Heykelciliği 1
  • Kadın Heykeltıraş Sabiha Bengütaş
  • HEYKELCİ PROF. DR. MUSTAFA NUSRET SUMAN
  • Ratip Aşir Acudoğlu
  • İlhan Koman, Hayatı ve Heykelcilik Detayları
  • Zühtü Müridoğlu , Hayatı, Heykel Sanatı
  • Ali Hadi Bara, Hayatı ve Heykeltıraşlık Detayı

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, Fotoğraf, minyatür, hat ve  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com








  

 Sabiha Bengütaş, Atatürk Heykeli Çankaya Köşkü

  

 Sabiha Bengütaş, Mudanya İsmet İnönü Heykeli



 Sabiha Bengütaş, Abdülhak Hamit'in Büstü



Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...