MENÜ
ESA E- DERGİ
DUYURULAR
SON 5 ÜYEMİZ
BEĞENİLENLER
Gürdal Duyar
Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 02 Temmuz 2012 Pazartesi Beğen


Necati Cumalı Heykeli , Gürdal Duyar


Gürdal Duyar


d. 20 Ağustos 1935, İstanbul- ö. 18 Nisan 2004, İstanbul), Türk heykeltraş.




Atatürk’ü konu alan anıt heykelciliği ve çevresindeki renkli kişileri işlediği büstler ile tanınmış bir sanatçıdır.




1935 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. (1) İstanbul Haydarpaşa Lisesi'nin orta bölümünü bitirdikten sonra İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA) Heykel Bölümü’nün liseye denk düzey sınıflarında sanat eğitimine başladı. [2]Akademide önce Alman heykeltıraş Rudolf Belling’in yanında, daha sonra da Ali Hadi Bara atölyesinde çalıştı. 1959’da okuldan mezun oldu ve yaşamına serbest sanatçı olarak devam etti.


Mezuniyetinden sonra bir süre Fransa, Belçika ve İsviçre'de ikamet eden Duyar, heykel çalışmaları, mimari üstüne araştırmalar yaptı, heykeltraş Leon Perrain’le çalışarak taş işçiliğini geliştirdi.[3]

1962 yılında Düzce Belediyesi'nin isteğiyle yaptığı 1.50 metrelik Atatürk büstünü yaptı. [3] 1973 yılında Cumhuriyetin 50 yılı onuruna heykel yapması için seçilen 20 heykeltraştan birisi oldu. Karaköy Meydanı için yaptığı “Güzel İstanbul” heykeli dönemin kimi politikacıları tarafından müstehcen bulunarak çeşitli tartışmalara neden oldu. Heykel, Yıldız Parkı'na taşındı. [4]


1976 yılında yaptığı Kayseri Meydanı için yaptığı ve Kurtuluş Savaşı’nı anlatan Atatürk Anıtı da klasik eğilimlerin dışına çıktığı bir eserdir ve dikilmesi engellenmiştir.
Günümüzde M.T.A. Enstitüsü (Ankara) bahçesindeki Atatürk ve Madencilik adı heykel kompozisyonu da, klasik anıt heykelciliğine tepki duyan bir anlayıştan kaynaklanır[2].


Duyar'ın eserleri arasında Uşak, Burhaniye ve İskenderun Atatürk anıtları, İstanbul Abdi İpekçi Caddesi'ndeki Abdi İpekçi Barış Anıtı, Beşiktaş Vişnezade Parkı'ndaki Necati Cumalı Heykeli, ünlü öykücü Sait Faik Abasıyanık'ın Burgazada’da müze haline dönüştürülen evinin önündeki büstü, Akatlar Sanatçılar Parkı’ndaki Kemal Sunal, Barış Manço, Sadri Alışık ve Bedia Muvahhit gibi tanınmış sanatçıların büstleri de yer alıyor.[5]


18 Nisan 2004'te akciğer kanserinden hayatını yitirdi. Cenazesi, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. (1) 




Sait  Faik Heykeli, Burgazadası, Gürdal Duyar, http://www.sabitfikir.com/haber/sait-


SANATI 


 Gürdal Duyar, 19 yaşında iken yaptığı bir heykeli devlet resim heykel müzesine konulan ilk heykeltraştır. Sadece heykel alanında değil resim ve mimari ile de ilgilenen bir sanatçıydı.  


Gürdal Duyar, hem Atatürk heykellerini konu alan anıt heykelciliği hem de özgün serbest çalışma ürünü olan heykelleriyle tanınan bir heykelcidir. Daha çok serbest ve özgün heykeller üretme dalında başarılı olmuştur. Gürdal Duyar modernist heykelciliğin uçlarında gezinmeyen, doğal görünümlü heykeller üretmeye yönelen soyut çalışmalardan ziyade klasik tarzda heykeller yapan bir sanatçıdır. Yakın dostlarının ve tanınmış kişilerin büstlerini yapmaya önem vermiş özellikle realist çizgilere sahip büst çalışmaları ile kendini göstermiştir. Gültekin Elibal, 1962 yılında Düzce Belediyesi’nin isteğiyle yaptığı 1.50 metrelik büstün Türkiye’deki en büyük Atatürk Başı olduğunu belirtmiştir. Büst çalışmaları ilşe ilgili en güzel örneği İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nde bulunan kadın heykel başıdır.  Büst çalışmlarında ve diğer heykellerinde modeli ve kullandığı malzemeyi zorlamadan model aldığı kişinin kişiliğini, yapısını ve yüz çizgilerini, rahat bir biçimlendirme içinde veren heykeller üretmiştir. 


 Abdi İpekçi Barış Anıtı, Beşiktaş Vişnezade Parkı'ndaki şair Necati Cumalı heykeli, ünlü öykücü Sait Faik Abasıyanık'ın Burgazada'da müze haline dönüştürülen evinin önündeki büstü, Akatlar Sanatçılar Parkı'ndaki Kemal Sunal, Barış Manço, Sadri Alışık ve Bedia Muvahhit gibi tanınmış sanatçıların büstleri çeşitli kuruluşlar için yaptığı Atatürk büstleri onun eserleridir.


Heykelciliğe dair akademik kurallara riayet etmekte titizlik gösteren geleneksel atölye disiplinine bağlı olarak heykeller yapmayı seven bir heykeltıraştır. Yenilik yapmak, modernlik taslamak, heykelleriyle çığır açmak derdine düşmeden hayatın gerçekliği ve doğallığına uygun yontular yapmış, heykelciliğin sınırlarını zorlamaktan hoşlanmamıştır. 


Anıt heykelciliğinde de aynı metotla çalışan sanatçının heykelleri doğal çizgilere ve doğal görünümlere sahiptir. İstanbul Karaköy alanına dikilmesi tasarla­nan, ama dönemin Adalet Bakanlı­ğı tarafından "müstehcen" bulunduğu için dokuz gün sonra yerinden kaldırılarak Yıldız Parkı'na taşınan Güzel İstanbul heykeli, klasik anıt heykelciliği anlayışına gösterdiği bu tepkiyi betimler.  "Bu heykelinde, uygarlıkların ve doğal güzelliklerin beşiği olan bir kenti, simgesel bir kadın figürüyle özdeşleştiren, böylece yorumsal anlatımı ön planda tutarak, klasik eğilimlerin dışına çıkmak isteyen sanatçı, aynı çabanın bir benzerini, sonradan tartışmalara yol açan ve dikilmesi engellenen Kayseri Atatürk anıtında da göstermiştir. " (1) 


M.T. A. Enstitüsü (Ankara) bahçesindeki Atatürk ve Madencilik adı heykel kompozisyonu da aynı anlayışı sürdüren bir anıt heykeldir. Uşak, Burhaniye ve İskenderun Atatürk anıtlarında anıt heykelciliğinin gereklerine uymaktadır.


Gürdal Duyar’ın Uşak, Burhaniye ve İskenderun Atatürk anıtlarında imzası vardır. Uşak Atatürk heykelinin bulunduğu parktaki meçhul asker heykeli de onundur. Bu heykelleri görenler alışılmış anıtlardan farkını Atatürk’ün asker ve diplomat kimliğinden çok bir fikir hareketine yakışır çizgilerle anlatıldığını, algılamışlardır.(2) 




Kaynakça 

  1. http://tr.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCrdal_Duyar
  2. Gürdal Duyar, Edebiyatsanat.com sitesi, Erişim tairhi: 28.05.2012
  3. Sennur Sezer, Gürdal Duyar için, Evrensel.net, 22.04.2004
  4. Guzel İstanbul/Gürdal Duyar, Müstehcen Diye Kaldırıldı, Hürriyet Gazetesi, 19.12.008
  5. Refik Durbaş, Gürdal Duyar’ın Vedası, Sabah Gazetesi, 21.04.2011

Dosya:Abdi İpekçi Anıtı.JPG

        Türkiye ilk heykeltraşları arasındaki yerini alan Gürdal Duyar tarafından yapılan heykelin görkemini belirten eserlerden birisi de, Uşak İlimizdedir.
</p>1965 yapımı Gürdar Duyar tarafından yapılan heykelin açışısını konu alan yazıyı hala saklıyorum.
</p>Konuşan resimler yorumu: Rıza Çalışkan

Uşak, Ataürk Anıtı, Gürdal duyar


İLGİNİZİ ÇEKEN BAŞLIĞI TIKLAYIN
 

  • Heykelci Mehmet Aksoy
  • Heykelci Prof. Hüseyin Gezer Hayatı ve Heykelleri 
  • Hüseyin Anka Özkan Hayatı ve Heykelciliği
  • Yervant Osgan İlk Türk Heykelcisi ve Hocası 
  • İhsan Özsoy İlkTürk Heykel Sanatçısı ve Hocası 
  • Nijad Sirel Hayatı ve Heykelciliği 
  • Günseli Aru ve Heykelciliği
  • Heykelci, Zerrin Bölükbaşı
  • Gürdal Duyar
  • İlk Kadın Heykelcimiz Nermin Farukî
  • Ali Teoman Germaner, Hayatı ve Sanatı
  • Saim Bugay , Hayatı, Sanatı ve Detayları
  • Kuzgun Çetin Acar, Hayatı ve Heykelciliği
  • Heykelci Prof. Dr. Kenan Yontunç
  • Yavuz Görey, Hüseyin Gezer ,Hüseyin Özkan,
  • Hakkı Atamulu, Hayatı ve Heykelleri
  • Şadi Çalık Hayatı ve Heykelciliği 1
  • Kadın Heykeltıraş Sabiha Bengütaş
  • HEYKELCİ PROF. DR. MUSTAFA NUSRET SUMAN
  • Ratip Aşir Acudoğlu
  • İlhan Koman, Hayatı ve Heykelcilik Detayları
  • Zühtü Müridoğlu , Hayatı, Heykel Sanatı
  • Ali Hadi Bara, Hayatı ve Heykeltıraşlık Detayı

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, Fotoğraf, minyatür, hat ve  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com




Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...