MENÜ
DUYURULAR
SON 5 ÜYEMİZ
BEĞENİLENLER
Günün Şiiri: Haftanın Şiiri: Ayın Şiiri: Günün Yazısı: Haftanın Yazısı: Ayın Yazısı:
Türkiye’de El Halıcılığı
Ekleyen : Sibel Cihan , 22 Ağustos 2016 Pazartesi Beğen 1

 

Türkiye’de El Halıcılığı

Türk halıcılığının üretim merkezleri ağırlıklı olarak evde kurulan el tezgâhlarıdır. Türkiye’de halı üretimi yaklaşık 30 milyon m2/yıl olmasına rağmen, dünya el halısı ticaretindeki yerimiz % 5 oranındadır. Türkiye’de üretilen el halılarının %3’ünü ipek, %97’sini ise yün halı oluşturmaktadır. Genelde ipek halıların ortalama düğüm adedi 100.000 düğüm/m2, yünlü halılarda ise düğüm adedi 10.000 düğüm/m2 olmaktadır. Hereke ipek halıda 1m2 = 1 milyon düğüm olmaktadır[1]Katma değeri yüksek ve emek yoğun olan el halıcılığında istihdamın 1,5 milyon kişi olduğu düşünülmektedir. Ancak, son on yılda üretim kaybının %20’lere ulaştığı görülmektedir.[2]

Halı dokumalarda genellikle iki tip düğüm görülmektedir.

Türk Düğümü (Gördes Düğümü - Çift Düğüm - Kapalı İlme): Manisa'nın Gördes kazasında kullanıldığından bu ismi alan, Türkiye'de halı dokumalarda kullanılmaktadır, dünya literatürüne de Türk Düğümü olarak geçmiştir. Bu düğümünde iki türü görülmektedir. İç Anadolu'da kullanılan düğüm şeklinde, iplik, çözgü çiftinin önce öndeki sonra arkadaki teline dolanarak bağlanan düğümdür. Batı Anadolu'da kullanılan düğümde aynı işlem ters uygulanmaktadır. Bu değişiklik halının kalitesini etkilememekte, yalnızca Batı Anadolu'da dokunan halıların hav kesiminde kolaylık görülmektedir.

İran Düğümü (Sine İlmesi - Tek Düğüm - Açık İlme): Batı İran'daki bir yöreden adını alan Sine Düğümü olarak bilinmektedir. Bu düğümde iplik yalnızca çözgü çiftinin önündeki teline bağlanır, diğer çözgünün arkasından geçirilip aşağı doğru çekilerek sıkıştırılmaktadır. İran düğümlü halılarda da iki atkı ipi kullanılmaktadır.[3]

 

TÜRK HALICILIĞINDAKİ TEZGAH TÜRLERİ 

Kirkitli Dokuma Tezgahları

Masa tezgahı, yatay tezgah (konar - göçer veya yer tezgahı; bez ayağı dokumaların yapımında kullanılmaktadır), dikey tezgah (halı dokuma tezgahı. Sarma tezgah, düz tezgah olmak üzere üç çeşidi görülmektedir).

Mekikli Dokuma Tezgahları

Kamçısız tezgahlar (genellikle iki pedallı, mekiğin elle atılması ile dokumalar yapılmaktadır), Kamçılı Tezgahlar (mekiğin kamçının çekilmesi ile atılarak dokuma yapılmaktadır), Çukur Tezgahlar (dokuyucunun oturduğu yer, pedalların bulunduğu kısım çukur içerisindedir), Yüksek Tezgahlar, Armürlü (sekiz gücüden yirmidört gücüye kadar gücü gerektiren dokumalarda kullanılmaktadır) ve Jakarlı (Yirmi otuzikiden fazla gücü gerektiren dokumalarda kullanılmaktadır) tezgahlar

Türkiye’de el halıları Türk Standartlarına göre;

  1. Ekstra ekstra ince
  2. Ekstra ince
  3. İnce
  4. Orta
  5. Kaba,

olmak üzere beş kategoride toplanmaktadır.

1.Ekstra ekstra ince grup;

  • Hereke, Sivas, Yağcı Bedir
  • Sivas, Kayseri ve Kemaliye’de dokunmaktadır.

2.Ekstra ince grup;

  • Bünyan
  • Kayseri
  • Yahyalı
  • Ürgüp
  • Yörük(Niğde)’de dokunmaktadır.

3.İnce grup;

  • Bünyan
  • Taşpınar
  • İğneli
  • Maden
  • Konya
  • Kırşehir
  • Kula yöresinde dokunmaktadır.

4.Orta(ikinci) grup;

  • Kula
  • Kırşehir
  • Uşak
  • Ürgüp
  • Koyunlu
  • Isparta
  • Konya
  • Bergama’da dokunmaktadır.

5.Kaba grup ise;

  • Demirci
  • Gördes
  • Avanos
  • Simav
  • Uşak
  • Bor
  • Fertek yöresinde dokunmaktadır.[4]

 

Başlıca Halı Dokuma Merkezlerimiz

Milas, Demirci, Uşak (Ege Bölgesi),Bergama (Yağcıbedir), Ardahan (Doğu Anadolu) Gördes,İzmir , Kula , Kırşehir, Bursa'Konya, Hereke, Kula, Ladik, Sivas, Antalya (Döşeme altı), Fethiye, Kayaköy halısıKırşehir, Niğde, Kayseri, Bünyan Isparta, Demirci , Avanos, Simav, Bor, Fertek, Koyunlu, Ürgüp, Taşpınar, İğneli, Maden, Yahyalı, Erzincan Kemaliye’dir.

Son yıllarda çeşitli şehir, ilçe ve köylerimizde toplu üretim merkezleri açılmaya çalışılmakta, kurslar düzenlenmekte, modern halı üretim merkezleri açılması yolunda gayret sarf edilmektedir. Fakat sanayi tipi halıların ucuzluğu karşısında el dokuma halılarının kalitesine rağmen, el halıcılığının dayanma ve rekabet gücü git gide azalmaktadır.






KAYNAKÇA 

 
  • [1] DPT, Tekstil ve Konfeksiyon Özel İhtisas Raporu
  • [2] http://www.ito.org.tr/Dokuman/Sektor/1-37.pdf
  • [3] .edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/66-turk_kulturunde_dokuma_teknikleri_ve_dokuma_.html
  • [4] DPT, Tekstil ve Konfeksiyon Özel İhtisas Raporu

 

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirsiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com

 

 


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...